Στις 22 Φεβρουαρίου 1821 ξεκινά η Ελληνική Επανάσταση στις Παραδουνάβιες χώρες, δηλαδή τη Μολδαβία και τη Βλαχία, με επικεφαλής και εμπνευστή της τον Πρίγκιπα Αλέξανδρο Υψηλάντη, με απώτερο σκοπό, αφενός την επί του πεδίου «διάσπαση» των Οθωμανικών Τουρκικών δυνάμεων, αφετέρου να αφυπνίσει τους Βαλκανικούς λαούς.
Ως προελέχθη, πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης της Επαναστάσεως ήταν ο επικεφαλής της Φιλικής Εταιρείας Πρίγκιπας Αλέξανδρος Υψηλάντης, ο οποίος είχε τη γενική ευθύνη των επιχειρήσεων καθώς και ο τοπικός ηγεμόνας της Μολδαβίας Μιχαήλ Σούτσος.
Η περιοχή των δύο Παραδουνάβιων ηγεμονιών (Μολδαβίας και Βλαχίας) τελούσαν τότε υπό καθεστώς αυτονομίας, κάτω από την εγγύηση του Τσάρου της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, έχοντας Χριστιανό ηγεμόνα, τον Μιχαήλ Σούτσο, ο οποίος από το 1819 είχε μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία, και κατοικούνταν από σημαντικά τμήματα χριστιανικών πληθυσμών. Εξ αιτίας αυτών των λόγων θεωρήθηκε ως ιδανικός τόπος για το εκεί ξέσπασμα της Ελληνικής Επαναστάσεως, που είχε αποφασιστεί για τις 25 Μαρτίου 1825, αλλά για άλλους λόγους ο Υψηλάντης την επέσπευσε.
«Κατά τον αγωνιστή και λόγιο της Επανάστασης Μιχαήλ Οικονόμου (1798 - 1879), το σχέδιο ήταν ο Αλ. Υψηλάντης να κινηθεί προς την Πελοπόννησο και να βρίσκεται εκεί την 25 Μαρτίου. Έτσι έλαβε υπ' όψη το χρόνο που χρειαζόταν γι' αυτή τη μετακίνηση. Ταυτόχρονα, αποφάσισε να κινηθεί ενωρίτερα διότι είχαν πέσει στα χέρια των Τούρκων έγγραφα με την υπογραφή του, με τα οποία μπορούσε να εκθέσει τον τσάρο της Ρωσίας και να προκαλέσει την οργή του. Επίσης μπορούσε να συλληφθεί μετά από αίτημα της Πύλης, (όπως ο Ρήγας και άλλοι) αφού υπήρχε αμοιβαία συμφωνία των δύο κυβερνήσεων για παράδοση των καταζητούμενων. Κατά τον επίσης σύγχρονο της Επανάστασης ιστορικό Ηλία Φωτεινό, στην πρόωρη κίνηση του Υψηλάντη συνέβαλε και ο θάνατος του ηγεμόνα Αλεξάνδρου Σούτσου.» (wikipedia.org)
Στις 21 Φεβρουαρίου 1821, στο Γκαλάτσι ο τότε επικεφαλής του Ρωσικού προξενείου στην πόλη Δημήτριος Αργυρόπουλος κήρυξε την Επανάσταση και σε συνεργασία με το Δ. Αρβανιτάκη και το Βασίλειο Καραβία κινήθηκαν κατά της Οθωμανικής φρουράς. Το σώμα των επαναστατημένων αποτελούνταν από Κεφαλλωνήτες και άλλους Έλληνες ενόπλους καθώς και 30 μισθοφόρους «Αλβανούς» υπό τον καπετάν Βασίλειο Καραβιά, ο οποίος ήταν χωροφύλακας της πόλεως. Κατά την εξέγερση σκοτώθηκαν περίπου 80 εξέχοντες Οθωμανοί, ενώ άλλοι 17 συνελήφθησαν, και 11 οθωμανικά πλοία κατελήφθησαν στο λιμάνι και κατασχέθηκαν τα προϊόντα τους.
Στις 22 Φεβρουαρίου 1821, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, μαζί με τους εθελοντές συμμαχητές του που είχε καταφέρει να συγκεντρώσει στη Ρωσία, περίπου 7.000 μαχητές συνολικώς, εκ των οποίων μόνο τα 2/3 ήταν ελληνικής καταγωγής, διέβη τον ποταμό Προύθο, ενώ είχε ήδη προηγηθεί η έναρξη στο Ιάσιο στις 17 Μαρτίου 1821 και μολονότι το όλο δύσκολο – έτσι και αλλιώς – εγχείρημα απέτυχε στρατιωτικώς, εντούτοις δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι λειτούργησε ως κρίσιμος αντιπερισπασμός, ο οποίος επέτρεψε το εν συνεχεία, μετά από ένα μήνα, ξέσπασμα της Ελληνικής Επαναστάσεως στην Πελοπόννησο και την εκεί εδραίωσή της.
«...Ας κινηθούμε λοιπόν με ένα κοινό φρόνημα, οι πλούσιοι ας προσφέρουν μέρος της περιουσίας τους, οι ιεροί ποιμένες ας εμψυχώσουν τον λαό με το δικό τους παράδειγμα και οι μορφωμένοι ας παρέχουν χρήσιμες συμβουλές. Οι συμπατριώτες μας στρατιωτικοί και πολιτικοί που υπηρετούν σε ξένες αυλές αφού ευχαριστήσουν τη δύναμη που ο καθένας υπηρετεί, ας ξεχυθούν όλοι στη μεγάλη και λαμπρή σταδιοδρομία που ανοίγεται μπροστά τους κι ας συνεισφέρουν στην πατρίδα τον χρωστούμενο φόρο και ως γενναίοι ας οπλιστούμε όλοι μας χωρίς χρονοτριβή με το ακαταμάχητο όπλο της ανδρείας. Ποιοί μίσθαρνοι και αποχαυνωμένοι δούλοι τολμούν να αντιπαρατεθούν απέναντι σε ένα λαό που πολεμά υπέρ της ίδιας της ανεξαρτησίας του. Μάρτυρες οι ηρωικοί αγώνες των προπατόρων μας ...» γράφει ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, δύο ημέρες αργότερα, στις 24 Φεβρουαρίου 1821, απευθυνόμενος προς τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τους επιφανείς συμπατριώτες μας οι οποίοι υπηρετούσαν σε αυτές για την υποστήριξή τους, όπως σημειώνει ο Δικηγόρος και ιστορικός ερευνητής Γρηγόρης Μπλαβέρης. Τίτλος της προαναφερθείσης επιστολής χαρακτηριστικώς: «Μάχου υπέρ Πίστεως και Ελπίδος», απ' όπου και το ανωτέρω απόσπασμα.
Η Επανάσταση στη Μολδοβλαχία υπήρξε η πρώτη επαναστατική ενέργεια των εξεγερμένων Ελλήνων εις βάρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, διήρκεσε επί επτά σχεδόν μήνες και τελικώς κατέληξε σε ήττα των επαναστατών. Ωστόσο η συγκρότηση του Ιερού Λόχου με επικεφαλής τον αδελφό του Αλέξανδρου Υψηλάντη, Νικόλαο, από 500 Έλληνες φοιτητές που σπούδαζαν στην Ευρώπη και στις Παραδουνάβιες περιοχές και ανταποκρίθηκαν αμέσως στο κάλεσμα του Υψηλάντη, η δράση τους και κυρίως ο ηρωικός χαμός των πολεμιστών του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι, συγκλόνισαν την Ευρώπη και είχε ως αποτέλεσμα να ξεσπάσει ένα πρώτο κύμα φιλελληνισμού σε αυτήν, που – μαζί με όλα τα υπόλοιπα – διαδραμάτισαν ένα πολύ σοβαρό ευνοϊκό υπόβαθρο για την Ελληνική Επανάσταση που ξέσπασε ένα μήνα αργότερα στην Πελοπόννησο.
Τι κι αν η όλη προσπάθεια του Αλέξανδρου Υψηλάντη και των συμπολεμιστών του ήταν «πρόωρη», «κακοοργανωμένη» και «εκτός λογικής», όπως ίσως θα έλεγαν κάποιοι σήμερα.
Τι και αν την είχε καταδικάσει με επιστολή του προς τον Υψηλάντη ο τότε Υπουργός Εξωτερικών της Αυτοκρατορικής Ρωσίας Ιωάννης Καποδίστριας, επισημαίνοντας σε αυτήν ότι η Ρωσία ΔΕΝ επρόκειτο να την υποστηρίξει!
Τι και αν ο ίδιος ο τότε Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος Ε’ την είχε αποκηρύξει, όπως θα έκανε και αργότερα για την Ελληνική Επανάσταση που ξέσπασε την Πελοπόννησο!
Γεγονός είναι ένα.
Χωρίς την Επανάσταση στις Παραδουνάβιες ηγεμονίες, χωρίς την «τρέλα» του Αλέξανδρου Υψηλάντη και των συμπολεμιστών του, χωρίς το μύθο της και την «αύρα» που απέπνεε, δεν θα ξεκινούσε ο μεγάλος Αγώνας που οδήγησε τελικώς στην Απελευθέρωση των Ελλήνων από τη σκλαβιά των Οθωμανών.