Σε στρατηγικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ενεργειακής αυτονομίας φιλοδοξεί να εξελιχθεί η Βόρεια Θάλασσα, καθώς οι χώρες της περιοχής αποφάσισαν τη μαζική ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων με στόχο τη δραστική μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τρίτους προμηθευτές ενέργειας. Οι αποφάσεις ελήφθησαν στη Σύνοδο Κορυφής των κρατών της Βόρειας Θάλασσας στο Αμβούργο, σηματοδοτώντας μια καμπή στον ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε την περιοχή «δύσκολη, αλλά γεμάτη δυνατότητες», υπογραμμίζοντας παράλληλα την αλληλεγγύη της Γερμανίας προς τη Δανία και τη Γροιλανδία, ιδίως σε ό,τι αφορά την ασφάλεια της Αρκτικής. «Η Ευρώπη οφείλει να κάνει περισσότερα για την προστασία του Βορρά. Είναι κοινό μας συμφέρον και απαιτεί συλλογική προσπάθεια», τόνισε, διαβεβαιώνοντας ότι Κοπεγχάγη και Γροιλανδία μπορούν να βασίζονται στη στήριξη του Βερολίνου.
Από την πλευρά της, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν επισήμανε ότι οι εξελίξεις υπερβαίνουν το στενό πλαίσιο της Βόρειας Θάλασσας, αγγίζοντας θεμελιώδη ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας και συνοχής. «Η Ευρώπη αποδεικνύει ότι παραμένει ισχυρή και ενωμένη – αυτός είναι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός», δήλωσε, επαναφέροντας την πρόταση για μόνιμη παρουσία δυνάμεων του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία, εξέλιξη που, όπως εκτίμησε, θα έστελνε σαφές γεωπολιτικό μήνυμα προς τη Ρωσία και την Κίνα.
Στο επίκεντρο της Συνόδου βρέθηκε η συμφωνία των χωρών της Βόρειας Θάλασσας –Βέλγιο, Γερμανία, Δανία, Λουξεμβούργο, Νορβηγία και Ολλανδία– για την εκτεταμένη ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων και την ενίσχυση των διασυνοριακών ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Σύμφωνα με τη Γερμανίδα υπουργό Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε, το σχέδιο μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία του μεγαλύτερου ενεργειακού κόμβου παγκοσμίως, με παραγωγική ικανότητα έως 100 GW. Σήμερα, στα ανοικτά των γερμανικών ακτών λειτουργούν περίπου 1.600 ανεμογεννήτριες, αριθμός που εκτιμάται ότι θα δεκαπλασιαστεί έως το 2050.
Ο κ. Μερτς υπογράμμισε ότι η αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας είναι κρίσιμη για τον έλεγχο των υψηλών τιμών ενέργειας, επισημαίνοντας πως, παρά την ύπαρξη κοινής ενεργειακής πολιτικής στην ΕΕ, μέχρι σήμερα απουσίαζαν κοινά έργα τέτοιας κλίμακας. Οι νέες αποφάσεις, όπως σημείωσε, προσφέρουν σταθερότητα σχεδιασμού και επενδυτική ασφάλεια στον κλάδο της αιολικής ενέργειας για την περίοδο μετά το 2030.
Το εγχείρημα συνοδεύεται από επενδύσεις ύψους 10 δισ. ευρώ, τη δημιουργία περίπου 91.000 νέων θέσεων εργασίας και τη δέσμευση της βιομηχανίας για μείωση του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% έως το 2040. Ήδη σήμερα, τα υπεράκτια αιολικά πάρκα καλύπτουν τις ανάγκες περίπου 32 εκατομμυρίων νοικοκυριών, με προοπτική να ξεπεράσουν τα 330 εκατομμύρια έως τα μέσα του αιώνα.
Παράλληλα, η επέκταση της αιολικής παραγωγής συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της ασφάλειας των κρίσιμων υποδομών στη Βόρεια Θάλασσα. Ο καγκελάριος Μερτς προειδοποίησε για αυξανόμενες απειλές σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, αγωγούς και υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων, τονίζοντας ότι οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται μόνο στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Αν και η Σύνοδος θεσπίστηκε το 2022 ως απάντηση στη ρωσική εισβολή, φέτος το βάρος έπεσε και στην ανάγκη ενεργειακής απεξάρτησης της Ευρώπης από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο κοινό ανακοινωθέν υπογραμμίζεται ότι η Ευρώπη οφείλει να μπορεί να λειτουργεί χωρίς την εξάρτηση από παγκόσμιες δυνάμεις που προτάσσουν πρωτίστως τα δικά τους συμφέροντα στην ασφάλεια, την οικονομία και την ενέργεια. Στη φετινή Σύνοδο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η Ισλανδία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, ενώ Γαλλία και Βρετανία εκπροσωπήθηκαν σε υπουργικό επίπεδο.