Το άτυπο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δεν αποτελεί απλώς μια παροδική διαταραχή στις τιμές του πετρελαίου, αλλά μια ιστορική δομική ρήξη στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα.
Καθώς από το συγκεκριμένο σημείο διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη πρόκληση ενεργειακής ασφάλειας στη σύγχρονη ιστορία. Στην παρούσα κρίση, η ισχύς δεν ανήκει πλέον σε όποιον παράγει ενέργεια, αλλά σε όποιον μπορεί να την παραδώσει.
Η ψευδαίσθηση των εναλλακτικών διαδρομών
Παρά την ύπαρξη αγωγών σε Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που στοχεύουν στην παράκαμψη των Στενών, η πραγματικότητα είναι απογοητευτική. Η πραγματική ικανότητα αυτών των υποδομών καλύπτει μόλις το 25% της συνήθους ροής, αφήνοντας ένα τεράστιο κενό 14 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Επιπλέον, οι πρόσφατες επιθέσεις με drones σε τερματικούς σταθμούς εκτός των Στενών αποδεικνύουν ότι ακόμη και οι εναλλακτικές διαδρομές είναι ευάλωτες, καθιστώντας τες μια προσωρινή «βαλβίδα αποσυμπίεσης» και όχι οριστική λύση.
Ρωσία και ΗΠΑ: Οι στρατηγικοί κερδισμένοι
Μέσα στο χάος, η Ρωσία αναδεικνύεται σε απρόσμενο κερδισμένο. Με τις ασιατικές αγορές να αναζητούν απεγνωσμένα εναλλακτικές πηγές, τα ρωσικά έσοδα αυξήθηκαν κατακόρυφα, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ αναγκάστηκε να χαλαρώσει de facto τις κυρώσεις για να αποφύγει την παγκόσμια οικονομική κατάρρευση.
Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ επωφελούνται από τη «σχιστολιθική επανάσταση», καθώς πλέον είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και εξαγωγέας LNG στον κόσμο. Η αμερικανική οικονομία παραμένει θωρακισμένη σε σύγκριση με την Ασία και την Ευρώπη, ενώ αυξάνει τη γεωπολιτική της επιρροή πάνω στους συμμάχους της, οι οποίοι εξαρτώνται πλέον άμεσα από την αμερικανική ενέργεια.
Ευρώπη και Ασία στο επίκεντρο του σοκ
Ασία: Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα δέχονται το ισχυρότερο πλήγμα, καθώς το 70% του πετρελαίου που περνά από το Ορμούζ κατευθύνεται προς αυτές. Η Ινδία, ειδικότερα, αντιμετωπίζει διπλό σοκ στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ευρώπη: Η στρατηγική διαφοροποίησης από τη Ρωσία αποδείχθηκε ελλιπής, καθώς η εξάρτηση μετατοπίστηκε στο Κατάρ (μέσω Ορμούζ) και στις ΗΠΑ. Το υψηλό ενεργειακό κόστος απειλεί πλέον την ίδια τη βιομηχανική επιβίωση της Γηραιάς Ηπείρου.
Κίνα: Παρά τα μεγάλα αποθέματα και τη στροφή στην ηλεκτροκίνηση, χάνει την πρόσβαση στο φθηνό ιρανικό πετρέλαιο και γίνεται δομικά εξαρτημένη από τη Ρωσία.
Ο Κόλπος από κόμβος μετατρέπεται σε ζώνη κινδύνου
Οι χώρες του Κόλπου, παραδοσιακοί εγγυητές της σταθερότητας, βλέπουν τον ρόλο τους να κλονίζεται. Οι υποδομές τους δέχονται επιθέσεις και η αξιοπιστία τους ως προμηθευτών πλήττεται ανεπανόρθωτα. Η περιοχή μετατρέπεται από σταθερό κέντρο εφοδιασμού σε μια αμφισβητούμενη ζώνη υψηλού ρίσκου, αλλάζοντας τους κανόνες της παγκόσμιας αγοράς για τις επόμενες δεκαετίες.