Σε κατάσταση έντονης γεωπολιτικής και οικονομικής ανησυχίας περιέρχεται η Ευρώπη, καθώς η διαφαινόμενη εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας απειλεί να την περιθωριοποιήσει από τη διεθνή λήψη αποφάσεων.
Μετά την πρόσφατη «ιστορική» συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, οι δύο υπερδυνάμεις επαναπροσδιορίζουν τις ισορροπίες τους, αφήνοντας τις Βρυξέλλες θεατές σε κρίσιμους τομείς, όπως η διασφάλιση σπάνιων γαιών και κρίσιμων πρώτων υλών που είναι απαραίτητες για την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση.
Την ίδια ώρα, η γηραιά ήπειρος βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο, εσωτερικό «κινεζικό σοκ» (China shock). Όπως προειδοποιούν αναλυτές, η ευρωπαϊκή βιομηχανία εμφανίζει επικίνδυνη εξάρτηση όχι μόνο από τελικά κινεζικά προϊόντα, αλλά κυρίως από φθηνά ενδιάμεσα εξαρτήματα και πρώτες ύλες (όπως τα πολυυδρικά αλκοόλες και τα αμινοξέα, όπου οι εισαγωγές από την Κίνα αγγίζουν το 96% και 88% αντίστοιχα).
Οι κρατικές επιδοτήσεις του Πεκίνου και ένα πιθανώς υποτιμημένο κατά 40% γουάν επιτρέπουν στις κινεζικές εταιρείες να προσφέρουν τιμές έως και 50% χαμηλότερες από τις ευρωπαϊκές, καθιστώντας την εγχώρια παραγωγή μη βιώσιμη. Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές στην απασχόληση, με τη Γερμανία να έχει χάσει 250.000 βιομηχανικές θέσεις εργασίας από το 2019, κυρίως στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Απέναντι σε αυτόν τον κίνδυνο «βιομηχανικού αποικισμού», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει έκτακτα μέτρα για τις 29 Μαΐου, προωθώντας τη διαφοροποίηση των προμηθευτών και νομοθετικές πρωτοβουλίες όπως το "Made in EU" (Industrial Accelerator Act). Ωστόσο, η εφαρμογή τους καθυστερεί για το 2027, αφήνοντας την ΕΕ εκτεθειμένη βραχυπρόθεσμα.
Η αποδυνάμωση του Πούτιν και ο ρόλος της Ευρώπης στο Ουκρανικό
Η γεωπολιτική σκακιέρα περιπλέκεται περαιτέρω από την επίσκεψη του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Κίνα. Ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίζεται σε σαφώς πιο ευάλωτη θέση, πιεσμένος από τη διεθνή απομόνωση, τη συρρίκνωση της ρωσικής οικονομίας κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, αλλά και από το πρόσφατο μαζικό πλήγμα με ουκρανικά drones στην «καρδιά» της Μόσχας.
Ο Πούτιν επιχειρεί να δελεάσει το Πεκίνο με τον αγωγό Power of Siberia 2, όμως ο Σι Τζινπίνγκ διαθέτει πλέον το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις, έχοντας μάλιστα διαμηνύσει στον Ντόναλντ Τραμπ ότι ο Ρώσος ηγέτης μπορεί τελικά να «μετανιώσει» για την εισβολή στην Ουκρανία.
Καθώς η κυβέρνηση Τραμπ στρέφει την προσοχή της στην κρίση στη Μέση Ανατολή, η Ευρώπη καλείται να αναλάβει τα ηνία των διπλωματικών πρωτοβουλιών για το Ουκρανικό. Σύμφωνα με πληροφορίες, Μόσχα και Κίεβο βλέπουν θετικά τον διορισμό ενός Ευρωπαίου ειδικού απεσταλμένου για ειρηνευτικές συνομιλίες.
Αν και το όνομα της Κάγια Κάλας συναντά αντιδράσεις από το Κρεμλίνο λόγω της σκληρής της στάσης, στο τραπέζι έχουν πέσει ισχυρές προσωπικότητες όπως ο Μάριο Ντράγκι, η Άνγκελα Μέρκελ και ο Αλεξάντερ Στουμπ, καθώς και ο Νορβηγός ΥΠΕΞ Έσπεν Μπαρθ Άιντε ως επιλογή εκτός ΕΕ.